गावाच्या टोकाला आंब्यांच्या दाट बागांनी वेढलेले एक जुने लाकडी घर होते. त्या घरात अन्वी नावाची एक साधी, शांत आणि मनाने अतिशय कोमल मुलगी राहत होती. पहाटेची चाहूल लागताच ती बागेत जाऊन पक्ष्यांना दाणे घालत असे. पक्ष्यांच्या किलबिलाटात, झाडांच्या सळसळत्या पानांत आणि निसर्गाच्या सहवासात तिचे आयुष्य निवांतपणे वाहत होते.
त्याच काळात अजय नावाचा एक तरुण शिक्षक शहरातून त्या गावातील शाळेत रुजू झाला. विचारांनी प्रगल्भ, वाचनाची आवड असलेला आणि विद्यार्थ्यांमध्ये रमणारा अजय गावकऱ्यांच्या मनात लवकरच घर करून गेला.
अन्वी आणि अजय यांची पहिली भेट गावातील शाळेच्या ग्रंथालयात झाली. अन्वी तिच्या धाकट्या बहिणीने घेतलेले पुस्तक परत करण्यासाठी आली होती. पुस्तकांच्या कपाटांमध्ये, शांत वातावरणात, नकळत त्यांच्या नजरा एकमेकींना भिडल्या. ती फक्त एक साधी भेट होती, पण त्या भेटीने दोघांच्या आयुष्यातील एका सुंदर अध्यायाची सुरुवात झाली.
हळूहळू संवाद वाढू लागला. पुस्तकांवरील चर्चा, आवडते लेखक, कविता, पावसाळ्यातील आठवणी आणि संध्याकाळच्या चहाच्या कपासोबत रंगणाऱ्या गप्पा यांमधून दोघे एकमेकांच्या अधिक जवळ येऊ लागले. शब्दांपेक्षा त्यांच्या नजरा अधिक बोलत असत. त्यांच्या मनात एक सुंदर, निरागस प्रेम नकळत फुलू लागले होते.
एके संध्याकाळी, सूर्य मावळतीकडे झुकला असताना, अजयने अन्वीकडे पाहत विचारले,
"मी कधीतरी दूर गेलो, तर तुला माझी आठवण येईल का?"
अन्वी हलकेसे हसली. तिच्या डोळ्यांत एक वेगळीच चमक होती.
"तुमच्या पुस्तकांप्रमाणे, तुम्ही माझ्या आयुष्याच्या प्रत्येक पानावर कायम राहाल," ती हळुवारपणे म्हणाली.
त्या उत्तराने अजयच्या चेहऱ्यावर समाधानाच एक शांत हास्य उमटल.
पण आयुष्याला प्रत्येक सुंदर गोष्टीची परीक्षा घ्यायची सवय असते.
काही महिन्यांनंतर अजयची बदली शहरात झाली. निरोपाचा दिवस दोघांसाठीही खूप कठीण होता. डोळ्यांत अश्रू होते, पण ओठांवर धीर होता. त्यांनी एकमेकांना एक वचन दिले.
"अंतर कितीही असले तरी आपण दर महिन्याला एकमेकांना पत्र लिहू."
आणि मग पत्रांचा प्रवास सुरू झाला.
प्रत्येक पत्रात आठवणी होत्या, भावना होत्या, स्वप्ने होती. अन्वी पोस्टमनच्या पावलांची आतुरतेने वाट पाहत असे. अजयचे पत्र आले की तिचा दिवस उजळून निघत असे. त्या कागदांमध्ये तिला त्याचा आवाज ऐकू येत असे, त्याची उपस्थिती जाणवत असे.
एक वर्ष सरले.
मग दुसरेही वर्ष निघून गेले.
पण एके दिवशी अचानक पत्रे येणे बंद झाले.
पहिल्या महिन्यात अन्वीने स्वतःला समजावले. कदाचित कामात व्यस्त असेल, असे तिने मनाला पटवून दिले.
दुसरा महिना गेला.
तिसरा महिना गेला.
पण दारावर पोस्टमनची थाप पडली नाही.
तरीही आशा सोडणे तिला जमले नाही.
ती रोज दारात उभी राहून रस्त्याकडे पाहत असे. प्रत्येक सायकलच्या घंटीचा आवाज तिला पोस्टमनचा भास होत असे. प्रत्येक संध्याकाळी ती निराश होऊन परतत असे, पण दुसऱ्या दिवशी पुन्हा त्याच आशेने वाट पाहत असे.
अशीच तीन वर्षे निघून गेली.
आणि मग एका दुपारी पोस्टमनने तिच्या दारावर थाप दिली.
थरथरणाऱ्या हातांनी अन्वीने पत्र घेतले. पाठवणाऱ्याचे नाव पाहून तिचे हृदय जोराने धडधडू लागले.
ते पत्र अजयचे नव्हते.
ते त्याच्या आईने पाठवले होते.
कंपित हातांनी तिने पत्र उघडले.
त्यात लिहिले होते
"प्रिय अन्वी,
अजय आता या जगात नाही.
काही वर्षांपूर्वी आजाराशी झुंज देताना त्याने अखेरचा श्वास घेतला. पण जाण्यापूर्वी त्याने तुझ्यासाठी काही पाने जपून ठेवली होती. ती तुला पोहोचवण्याची जबाबदारी त्याने माझ्यावर सोपवली होती."
पत्रासोबत एक जुनी डायरी होती.
अश्रूंनी धूसर झालेल्या डोळ्यांनी अन्वीने ती उघडली.
शेवटच्या पानावर अजयचे हस्ताक्षर होते.
त्यात लिहिले होते
"अन्वी,
जर कधी तुला माझी उपस्थिती जाणवली, तर समजून घे की मी तुझ्याभोवतीच आहे.
तुझ्या आठवणींमध्ये, तुझ्या हसण्यात, तुझ्या अश्रूंमध्ये...
मी कुठेच गेलो नाही.
फक्त दिसेनासा झालो आहे.
तुझी वाट पाहत आहे... कायम."
ते शब्द वाचताना अन्वीच्या डोळ्यांतून अश्रूंचा बांध फुटला.
त्या दिवसानंतर ती डायरी आणि ते शेवटचे पत्र तिच्या आयुष्यातील सर्वात मौल्यवान ठेवा बनले.
ती रोज रात्री झोपण्यापूर्वी ते पत्र वाचत असे. प्रत्येक वेळी तिला असे वाटे की अजय तिच्याशी बोलत आहे. त्याचा आवाज अजूनही त्या शब्दांमध्ये जिवंत आहे.
वर्षे सरत गेली, ऋतू बदलले, आंब्याच्या बागेत नवी पालवी फुटली; पण अन्वीच्या उशीखाली ठेवलेले ते शेवटचे पत्र कधीच जुने झाले नाही.
कारण काही प्रेमकथा एकत्र राहून पूर्ण होत नाहीत...
त्या आठवणींच्या रूपाने, एका पत्राच्या रूपाने आणि आयुष्यभर साथ देणाऱ्या भावनांच्या रूपाने अमर होतात.
