आज पुन्हा तोच दिवस उगवला होता. गणू सकाळपासून अस्वस्थ होता. घराच्या अंगणातल्या जुन्या आंब्याच्या झाडाखाली बसून तो समोरच्या रस्त्याकडे पाहत होता. त्या रस्त्यानेच तो अनेक वर्षांपूर्वी गाव सोडून शहराकडे गेला होता. आज त्या दिवसाला बरोबर दहा वर्षे झाली होती.
हातातल्या चहाचा कप थंड झाला होता, पण त्याच्या मनातल्या आठवणी मात्र अजूनही धगधगत होत्या.
सुरेखा...
हे नाव मनात आलं की अजूनही छातीत एक कळ उठायची.
दोघं लहानपणापासून एकत्र वाढले. नदीकाठची वाळू, शेतातल्या पायवाटा, जत्रा, मंदिराच्या पायऱ्या... प्रत्येक ठिकाणी त्यांच्या आठवणी विखुरलेल्या होत्या. प्रेम कधी झालं, हे दोघांनाही कळलं नव्हतं.
एके संध्याकाळी सुरेखा म्हणाली, "गणू, तू खूप हुशार आहेस. या गावात राहिलास तर आयुष्यभर दुसऱ्याच्या शेतात राबशील. मला तुला मोठं होताना पाहायचं आहे."
गणू हसला आणि म्हणाला "आणि तू?"
"मी वाट पाहीन." सुरेखा म्हणाली
त्या एका वाक्यावर विश्वास ठेवून गणूने आई-वडील, गाव, मित्र सगळं मागे सोडलं. शहरात गेला. दिवसा काम आणि रात्री शिक्षण. कितीतरी रात्री उपाशी झोपला. अनेक अपमान सहन केले. पण प्रत्येक वेळी त्याला सुरेखाचे शब्द आठवायचे "मला तुला मोठं होताना पाहायचं आहे."
चार वर्षांनी त्याला चांगली नोकरी मिळाली.
पहिला पगार हातात आला आणि त्याने सर्वात आधी सुरेखासाठी हिरव्या रंगाची साडी घेतली. गावाकडे परतताना त्याच्या मनात हजारो स्वप्नं होती. पण गावात पोहोचल्यावर त्याला कळलं. सुरेखाचं लग्न होऊन दोन महिने झाले होते.
तो काहीच बोलला नाही. मंदिरामागे जाऊन बराच वेळ बसून राहिला. नंतर कळलं, घरच्या गरिबीमुळे, वडिलांच्या आजारपणामुळे आणि समाजाच्या दबावामुळे तिने लग्नाला होकार दिला होता.
तिने एक पत्र लिहिलं होतं.
"गणू, तुझ्या स्वप्नाच्या आड मला यायचं नव्हतं. म्हणून तुला काहीच सांगितलं नाही. तू परत येशील, तुझी स्वप्नं अर्धवट सोडशील, ही भीती होती. मला माफ कर."
ते पत्र गणूपर्यंत कधीच पोहोचलं नव्हतं. आज दहा वर्षांनी तेच पत्र त्याच्या हातात होतं. जुनं, पिवळं पडलेलं.
तो पुन्हा पुन्हा तेच शब्द वाचत होता. त्याच्या डोळ्यातून अश्रू वाहू लागले. तो स्वतःशीच पुटपुटला,
"मी गाव सोडलं, तिच्या स्वप्नासाठी.
ती मला सोडून गेली, माझ्या स्वप्नासाठी.
मग नेमकं स्वप्न कोणाचं होतं?
आणि सोडून कोण गेलं?"
उत्तर आजही सापडलं नव्हतं.
कदाचित दोघांनीही एकमेकांना सोडलं नव्हतं. परिस्थितीने दोघांनाही वेगवेगळ्या वाटांवर उभं केलं होतं.
गणूने आकाशाकडे पाहिलं.
संध्याकाळचा सूर्य मावळत होता.
त्याला जाणवलं काही गणितं आयुष्यभर सुटत नाहीत. ती फक्त मनाच्या वहीत कायमची अपूर्ण राहतात. आणि त्या अपूर्ण उत्तरांनाच लोक "आठवण" म्हणतात.
No comments:
Post a Comment